Havza'nin dogusunda yeralan Çamyatağı köyü ndeki Lerdüge tümülüslerinde yapilan arkeolojik arastirmalar ilçenin tarihinin M.Ö. 100 yillarina kadar uzandigini göstermektedir.Havza'da Romalilarin ve Bizanslilarin yasadigi da bilinmektedir. Eski tarihçiler ilçedeki sifali sularin o dönemlerde çok meshur oldugunu hatta Romalilarin buraya (Thermee) Phoseemeomitarem adini verdiklerini belirtmislerdir.Kasaba sifali sulari nedeniyle yillarca büyük krallar ve beyler arasinda el degistirmistir. Adini 1156'da Amasya hükümdari olan Kavz-Han'dan almistir. Kavz adinin 1245 tarihinde Selçuklu hükümdarlarindan Sadi Pasa tarafindan Havza olarak degistirildigi ileri sürülmektedir. Beylikler döneminde Havza Canik Beylerinden Tasanogullari tarafindan idare edilmistir. Osmanlilar ülkede birligin saglanmasi için beyliklerin kendi egemenligine girmelerini amaçlamistir. Bu amaçla Amasya valisi II. Murat, Yörgüç Pasayi görevlendirerek, Tasanogullarinin egemenligindeki Havza yöresini Osmanli egemenligi altina almistir. Böylece Havza 1430 tarihinde Osmanli topraklarina katilmistir. Osmanlilar döneminde Amasya, iline bagli olarak yönetilen Havza 1882 tarihinde ilçe haline getiriliyor. 1926 yilinda ise Samsun'a baglaniyor.
Havza'nın 21 km. doğusundaki Çamyatağı köyü nde (Lerdüge) köyünde beş tümülüs saptanmıştır. Tümüne gömü (hazine) aramak için girilen bu tümülüslerin en görkemlisi 4 nolu tümülüstür. l946 yılında kaçak kazıları önlemek amacıyla Mahmut AKOK başkanlığında bilim adamlarınca araştırma yapılmış, buluntular Ankara Arkeoloji müzesine gönderilmiştir.
Demir kenetlerle bağlanmış taş kapaktan oluşan giriş bölümünden 4,15 m uzunluğundaki tonoz örtülü dromosa geçilir. Moloz taş duvarları sıvalı, alt bölüm al boyalıdır. Gömüt odasının dış duvarlarıda al ve kara boya ile yapılmış hayvan betimleri ve geometrik motiflerle bezenmiştir. Dromos ve gömüt odasındaki farklı teknik ve yapı gereçleri giriş bölümünün sonradan eklendiğini göstermektedir.
Evet arkadaşlar sitemizin artık radyosu var emeklerinden dolayı Şemsettin abimize çok teşekkür ediyoruz aynı zamanda radyonun cet odasından sohbet de edebilirsiniz şimdi birazdaha ilgi haydi bakalım.
